معرفی فیلم باغ کیانوش
از تماشای بهترین فیلم نوجوانانه این سالها پشیمان نمیشوید
روایتی دهه شصتی و جذاب با بازی شهرام حقیقتدوست و عباس جمشیدیفر

به گزارش سینمادرام، فیلم باغ کیانوش به کارگردانی رضا کشاورزحداد و تهیه کنندگی محمدجواد موحد و بازیگری شهرام حقیقتدوست و عباس جمشیدیفر یکی از تولیدات حوزه کودک و نوجوان است که در جشنواره فجر رونمایی شد. در این مطلب نگاهی به متن و حاشیه و نقدهای آن میاندازیم.
خلاصه داستان فیلم باغ کیانوش
در خلاصه داستان «باغ کیانوش» که مخاطبان را به دنیای مرموز و پُرچالش نوجوانی دعوت میکند، آمده است: «روز عروسی در روستا، خبر عجیبی به گوش بچهها میرسد؛ در باغ کیانوش، درختانی شبیه به «موز» دیده شده است. بچهها تصمیم میگیرند برای به دست آوردن آن، با یکدیگر مسابقه بدهند، غافل از اینکه باغ نفرین شده کیانوش، تلهای بزرگتر برای آنها پهن کرده است…»
بد نیست بدانید فیلمنامه فیلم باغ کیانوش اقتباس از کتابی با همین نام است. این کتاب به قلم علیاصغر عزتیپاک برای گروه سنی نوجوان از سوی انتشارات کانون پرورش فکری منتشر شده بود.
بازیگران و عوامل فیلم باغ کیانوش
سهم اصلی در ترکیب بازیگران این فیلم سینمایی را که محور اصلی قصهاش شخصیتهای کودک و نوجوان هستند، بازیگران نوجوان دارند. بازیگرانی که برخی از آنها را میتوان استعدادهای تازه در سینما دانست و برخی دیگر پیش از این در آثار سینمایی تجربه ایفای نقش داشتهاند.
بازیگران این اثر عبارتند از؛ شهرام حقیقتدوست، علیرضا آرا، مجید پتکی، مهدیه نساج، لادن ژافه وند، مهدی فریضه، علی دولتیاری، امیرحسین رضازاده، با حضور عباس جمشیدی فر و هنرمندان نوجوانی از جمله؛ امیرحسین بیات، ابوالفضل ایوانی، دانیال جعفری، ارغوان شعبانی، امیرعلی صحرایی، امیرمحمد صحرایی، اشکان اردستانی، رونیکا بهرامزاده، ابوالفضل حسنخانپور و گرشا نامورصدیق.
عوامل این فیلم عبارتند از؛
نویسنده و کارگردان: رضا کشاورز حداد، تهیهکننده: محمدجواد موحد، مجری طرح: محمد گودرزی، مشاور کارگردان: حسین دارابی، مشاور نویسنده: احسان ثقفی، مدیر فیلمبرداری: مرتضی هدایی، تدوین: سیاوش کردجان، موسیقی: بامداد افشار، طراح و ترکیب صدا: رامین ابوالصدق، طراح گریم: محمود دهقانی، طراح صحنه: بابک کریمی طادی، طراح لباس: مجید لیلاجی، مدیر تولید: محمداسماعیل کلبی آبادی، دستیار اول کارگردان و برنامه ریز: سیاوش رمضانلو، مدیر صدابرداری: حسین بشاش، جلوههای ویژه بصری: محمد عبدی، انیمیشن: میلاد محمدی، اصلاح رنگ و نور: فربد جلالی، بازنویسی فیلمنامه: امیر کوچکزاده، بازیگردان کودک: محمد رحمانیان، عکاس: سعید کریمی و حسن شجاعی، مدیر تبلیغات: ملیکاسادات راد، مشاور رسانهای: زهرا دمزآبادی، مدیر روابط عمومی: سپیده شریعت رضوی، طراح لوگو: محمد اسفندیاری، طراح پوستر: محمد شکیبا و محصول باشگاه فیلم سوره و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
درباره کارگردان فیلم
رضا کشاورزحداد که نخستین تجربه کارگردانی سینمایی خود را پشت سر میگذارد، پیش از این چند فیلم کوتاه از جمله «تریبون»، «تعمیرکار»، «ناهارترین»، «ترسناک نیست»، «هیئت همراه»، «مداد رنگی»، «تکیهگاه»، «هدیه»، «آخرشه» و… را تولید کرده که عمدتا در ژانر کودک نوجوان بودند.
چند نکته درباره فیلم
- اولین تجربه کارگردانی رضا کشاورزحداد یک فیلمنامه اقتباسی است و باغ کیانوش در کنار فیلم آپاراتچی از معدود فیلمهای جشنواره است که اقتباسی از یک کتاب هستند.
- کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان که دو سال پیش با فیلم میرو در جشنواره حاضر بود امسال هم با باغ کیانوش در این رویداد حضور دارد.
- سهم سینمای کودک و نوجوان در جشنواره فجر امسال به چند اثر که بیشتر انیمیشن هستند محدود شده است.
جایزه ها و افتخارات فیلم باغ کیانوش
رضا کشاورز | بهترین دستاورد فنی و هنری فیلم اول | چهل و دومین جشنواره فیلم فجر – ۱۴۰۲
محمدجواد موحد | جایزه آرمان شهرداری تهران | چهل و دومین جشنواره فیلم فجر – ۱۴۰۲
محمدجواد موحد | پروانه زرین بهترین فیلم | سی و ششمین جشنواره فیلم کودک و نوجوان اصفهان – ۱۴۰۳
رضا کشاورز حداد | پروانه زرین بهترین فیلم به انتخاب نوجوانان | سی و ششمین جشنواره فیلم کودک و نوجوان اصفهان – ۱۴۰۳
محمد عبدی | پروانه رزین بهترین جلوههای ویژه | سی و ششمین جشنواره فیلم کودک و نوجوان اصفهان – ۱۴۰۳
نقد و بررسی فوری فیلم باغ کیانوش
محمدتقی فهیم – منتقد پیشکسوت سینما

تثبیت ژانر؛ باغ کیانوش
فیلم «باغ کیانوش» ساختهی رضا کشاورز حداد از جملهی فیلم اولیهای خوش ریخت تثبیت شده در ژانر است. پیش از نمایش این فیلم کمتر کسی منتظر اثری قابل اعتنا بود، اما پس از اکران غالبا شگفت زده شدند. سالهاست که فیلمهای کودک و نوجوان از گونه اصلیاش دور افتاده و همه به جای ساختن فیلم برای کودکان، یا کودک را بهانه قرار میدهند تا به مقاصد دیگری دست یابند یا از حضور کودک برای زدن حرفهای خاص و بزرگسالانه استفاده میکنند. به ویژه جریان شبه روشنفکرانه سینما، کودک و نوجوان را مستمسک اهداف سیاسی و حزبی خود قرار میدادند، تا انجا که شاهدیم عملا سینمای کودک و نوجوان از بین رفت. در حالی که باغ کیانوش دربست برای کودک و نوجوان ساخته شده است، یعنی در عین اینکه فیلم جهانی فانتزی دارد، اکنده از اکشن بدون خشونت است. همچنین شروع، میانه و پایانی درخور دارد، همچنانکه از ریتم نمیافتد و تا فینال ضرباهنگش را حفظ میکند. کلا فیلم از جنس سینما است و به طور مشخص، فیلمساز بدنبال جنگولکبازی نبوده و میخواسته تا کاری مناسب و برای لذت گروه سنی هدف خود بسازد. با تمام این تفاصیل فیلم در اجزایش خام است، خصوصا شخصیتها فاقد عمق هستند و بازیها خیلی معمولیاند.
صاحبه پویان مهر – منتقد سینما

باغ کیانوش یک قصه زیبا و به یاد ماندنی است به کارگردانی آقای رضا کشاورز حداد، روایت گر ماجرایی در یک روستا که گروهی نوجوان پیش برنده اتفاقات آن می باشند، از غلبه بر ترس و همکاری و خالی نکردن پشت یکدیگر در بحران و سختی می گوید، پسری را به تصویر کشیده که شهامت را از پدر آموخته و مردی را که در سختی شانه خالی کرده و تاوان از دست دادن بهترین دوستش را به دوش می کشد و درصدد جبران است.
معرفی کاراکتر خوب دارد، اما دیالوگ ها زیاد و طولانی اند و قصه نیز همینطور، عطف خوب دارد، تا میانه موانع و تعلیق ضعیف و بعد از آن خوب می شود، اوج مناسب است، برای نشان دادن دو قصه بصورت موازی تا حد زیادی موفق عمل کرده اما گره گشایی توسط نویسنده انجام می شود، پایان بندی طولانی است اما موفق به نتیجه رساندن پیرنگ و خرده پیرنگ ها می شود.
بازی بازیگران جز در مواردی محدود باور پذیر است، با اینکه کاراکترهای اصلی نوجوانند و کم تجربه اما در ایجاد لحن مناسب و آوای کلام عالی عمل کرده اند، طنز کلام را منتقل می کنند، انقباض جسمانی ندارند و نقش را شخصی کرده اند. بازیگر خردسال که شباهت بسیاری به اما واتسون دارد بازی اش را نزدیک به نقش معروف او یعنی هرمیون گرنجر در هری پاتر درآورده و با این تداعی حس خوبی را منتقل کرده است، البته که بازی خوب آقای عباس جمشیدی فر بر رنگ و لعاب اثر افزوده است.
دربخش میزانسن به اقتضای بستر فیلم نامه درست عمل کرده اند، طراحی صحنه فضای روستایی حاکم بر قصه را باورپذیر کرده، طراحی لباس ها نیز مناسب است، به رنگ و زیبایی توجه شده و مناسب طبقه اجتماعی و زمان است، اصلاح رنگ و نور خوبی دارد، صداگذاری شفاف و سینک است.
کارگردانی در انتخاب نما و قاب های خوب،توجه به رنگ و بازی خوب گرفتن از بازیگران موفق و قابل تحسین است اما در عدم بررسی تدوین و حذف سکانس های مازاد و البته بازنگری بر متن برای رفع ایرادات فنی وارد بر فیلمنامه نیاز به دقت و توجه بیشتری داشته است، به طور کل اثر زیبا و البته کاملا مناسب سینمای کودک و نوجوان است.
(منبع:سینمااعتماد)
لقمان مداین – منتقد سینما

باغ کیانوش، اثر خوش ساخت کودک و نوجوان
باغ کیانوش پر بود از آموزه های خوش نگاشت و مملو از حس مسئولیت پذیری و مثبت، نابغه ای به سبک استیون هاوکینگ را به زیبایی طرح می کرد و از قارون تا تنها در خانه را الهام می گرفت.
فیلمنامه در دقایق ابتدایی ضعف داشت، دیالوگ هایش کشش کمی داشت و باید بهتر می شد، کشمکشی ضعیف با تعلیق هایی مطلوب داشت، قهرمان و ضد قهرمان خوبی داشت اما اشتباه طرح شده بود باید روی کودکان متمرکز می شد تا از دل آنان قهرمان بسازد، پیرنگش مناسب بود و خرده پیرنگ هایش عالی که حسابی به آنها پرداخته بود، عطف بندی های خوبی داشت، عنصر ارتباطی مطلوب بود، اما نیاز داشت از خط اصلی منحرف نشود، آن تکه جلوه های ویژه که وارد جبهه می شود و با نریشن هایش همگی مازاد بود که باید حذف می شد، زمخت و گل درشت و شعاری بود نه سازنده. کاشت، داشت و برداشت هایش یک به یک دقیق بودند.
صداپردازی بسیار تمییز و شفاف بود، افکت های خیلی مناسبی داشت، موسیقی متنی روان و متناسب نهاده بود، تدوین نمای ری اکشن خوبی برگزیده بود، افکت هایش بسیار خوش ساخت بود، رفت و برگشت های بسیار مطلوبی انجام می داد، چینش پلان هایش درست بود و سرعت افت نمی کرد، اصلاح رنگ و نور خیلی ترازی شاهد بودیم و قابل تحسین بود.
میزانسن خوبی داشتیم، طراحی صحنه کاملا با محیط فیلم، خاستگاه اجتماعی و بومی منطبق بود، ذهن آنان را خوب ترسیم کرده، طراحی لباس ها مثبت و خوب ترسیم شده بود، گریم در ترمیم و ابتکار مثبت بود و درخشان. شاهد زیبایی شناسی بصری بودیم، رنگ را می شناخت و مناسب بود.
نقش آفرینی های بسیار خوبی را شاهد بودیم، این باعث افتخار هست که بازیگران کودک ما تا این اندازه مثبت نقش ایفا میکنند، در ادای دیالوگ، میمیک صورت و انعطاف جسمانی تمام بازیگران خوش درخشیدند.
یک شهرام حقیقت دوست، عباس جمشیدی فر و مجید پتکی حرفه ای که وزنه فیلم بودند هم داشت که عالی بودند.
کارگردان زاویه دوربینش بسیار خوب بود، خطوط فرضی را رعایت می کرد، تصاویر هوایی مثبت بود، قاب بندی استاندارد بود اما در چکش کاری نکردن فیلمنامه ضعف جدی داشت.
(منبع:سینمااعتماد)
حرفهای عوامل فیلم در نشست خبری جشنواره فیلم فجر
رضا کشاورز حداد | کارگردان: این فیلم مدیون این بچههاست و این بازیگران از بین ۵۰۰ کودک انتخاب شدند. به جرات میتوانم بگویم که از جمله ۱۰ فرد برتر سینمای کودک خواهند بود. به یاد دارم روی یک متن سریال کار میکردم که محمدجواد موحد کتاب «باغ کیانوش» را به من پیشنهاد داد. احساس کردم خط داستانی کتاب ظرفیت ساخت فیلم را دارد. قصه کتاب، داستان دهه شصتیای و برای نوجوانان است.
ما مقداری هم تخیل به داستان «باغ کیانوش» اضافه کردیم و خروجی اش همین شد که امروز در فیلم تماشا کردید. بیشتر کتابها قابلیت اقتباس دارند. من میتوانم بگویم به کتاب «باغ کیانوش» وفادار بودم اما درصدش را نمیتوانم بگویم. در هر حال، مقدار زیادی از تخیل هم به خط داستان اضافه شده است. من از اول میخواستم با میلاد محمدی برای بخش انیمیشن همکاری کنم. من و ایشان پس از کلی صحبت به این فرم رسیدیم. درباره زمان فیلم نیز باید بگویم که آن را کوتاه کردیم و از نظرم تدوین بسیار خوب انجام شده است.
محمدجواد موحد | تهیهکننده: فیلم دیدن در این سالن هم سخت و هم لذتبخش است که امیدوارم حاصل تلاش همکاران ما در این فیلم مورد توجه شما قرار گرفته باشد. وی در ادامه فرآیند شکلگیری باشگاه فیلم سوره را مرور کرد که دست به معرفی استعدادهای جوان زده است. سال گذشته تصمیم گرفتیم یک فیلم سینمایی کلید بزنیم که برای این مساله به کتاب «باغ کیانوش» رسیدیم و پس از آن به فیلمش. سپس پیش تولید شروع و طی چند ماه، بالاخره فیلم ساخته شد. ناگفته نماند که این فیلمها برای نوجوانان ساخته شده است.
کتاب «باغ کیانوش» را که انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منتشر کرده است، سال ۱۳۹۶ خواندیم. زمانی با قابلیتهای آقای کشاورز حداد کارگردان اثر را دیدیم، تصمیم به ساخت این اثر گرفتیم. «باغ کیانوش» اثری از کارگردان و تهیهکننده فیلم اولی در حوزه سینمای بلند داستانی است که باید بگویم پروژه بسیار دشواری بود. باید از حوزه هنری و سازمان سینمایی سوره و همچنین کانون پرورش فکری که در تولید این اثر و مشارکت در ساخت آن نقش داشتند، تشکر کنم.
ما فیلمی ساختیم که بسیاری از کودکان و نوجوانان برای تماشای آن میروند و واقعا میتوانستیم در بخش مسابقه جشنواره فیلم فجر باشیم. اول که فهمیدیم برای فیلم اولیها بخش نگاه نو گذاشتند، خوشحال شدیم اما پس از آن فهمیدیم که انگار این بخش طراحی شده که حق فیلم اولیها ضایع شود. نه تنها حق فیلم ما، بلکه احساس میکنم حق فیلمهای دیگری همچون «بیبدن» و «آپاراتچی» نیز ضایع شده است. از این تریبون باید بگویم که اجازه ندهید حق فیلمسازان جوان پایمال شود.
میلاد محمدی | طراح و کارگردان انیمیشن: این پروژه اثری خلاقانه است و در جریان تولید آن، به ۳ شیوه انیمیشن رسیدیم که در فیلم میبینید. «باغ کیانوش» تجربه جذاب و مهیج و همچین خلاقیت در سراسر فیلم جاری بوده است.
سیاوش کردجان | تدوینگر: باغ کیانوش پروژه سخت و سنگین و نسخه کامل شده در ابتدا ۱۲۷ دقیقه بود که برای اکران در جشنواره آن را باید بسیار کوتاه کردیم. در حقیقت نسخه فعلی نیم ساعت کوتاه شده است. از نظرم، سینمای ایران ملات داستانی اندازه ۱۲۰ دقیقه را ندارد و فکر میکنم ریتم این فیلم کند نیست.
عباس جمشیدیفر | بازیگر: یکی از دغدغههایم کارهای کودک و نوجوان به ویژه نوجوان است و تاکنون حدود ۸۰۰ اجرا برای کودک و نوجوان داشتهام. متاسفانه ما درباره بحث نوجوانانمان هیچ برنامهریزی نداریم. این فیلم درباره ترس و غلبه نوجوانی بر ترسش است. این مساله در فیلم مرا جذب کرد؛ چرا که من نیز در نوجوانی با ترسهایی مواجه بودم و در آن زمان آگاهیدهی درباره این موضوع وجود نداشت. از نظرم، طرح این مساله در فیلم «باغ کیانوش» بسیار قابل تامل بود.
مجید پتکی | بازیگر: من هم در خانه نوجوانی دارم و به همین دلیل این نسل برایم دغدغه است. زمان فیلمبرداری، هوا بسیار سرد بود و بازیگران نوجوانان ما در سرمای سخت زمستان همدان با عشق کار میکردند.
حسین بشاشبافکر | صدابردار: کار کردن با بچهها سختی خاص خود را دارد؛ اما خوشبختانه بچههای پروژه به اندازهای باهوش بودند که ما دچار مشکل نشدیم و کارها خوب و درست پیش رفت.
پوستر و عکس های فیلم باغ کیانوش






